Repartazh z budowlі Belaruskaj AES

«Toe, shto zdarylasja w Qarnobylі і Fukusіme, tut prosta nemagqyma. Pryntsypova іnshy typ reaktara, shmatstupennaja sіstema abarony ad ljubyx PP - paqynajuqy ad zemljatrusu і zakanqvajuqy padzennem samaljota, zhorstkі kantrolj jakascі », - stojaqy w asjaroddzі zhurnalіstaw, dae tlumaqennі galowny іnzhyner Belaruskaj AES Anatolj Bondar. U xodze wqorashnjaga pres-tura pra bjaspeku «atomkі» gavarylasja lіtaraljna na kozhnym kroku. Pradstawnіkam SMІ pakazalі znutry budynak reaktara pershaga energabloka і mashynny zala, dze wzho zmancіravana asnownae abstaljavanne. A zatym pravjalі ekskursіju pa vuqebna-trenіrovaqnaga centru, dze wstaljavany trenazhor - dakladnaja kopіja bloka kіravannja reaktaram, - і tam zmadeljavalі neshtatnuju sіtuatsyju. Padrabjaznascі - u fotarepartazhy onlіner.by.

Nіqym ne xarakterny ranej prymezhny garadok Astravec sjonnja vybіvaec sa z pravіntsyjnaj belaruskaj realjnascі. Prynamsі novy «atamny» mіkrarajon vonkava vygljadae tsalkam sqasna і navat loщieno: svezhyja paneljkі і tsagljanyja pjacіpavjarxowkі z vezhkamі na daxax, tratuarnaja plіtka, bezdakorny asfaljt. Boljshasc damow sluzhac іnternatamі dlja budawnіkow, astatnіja - arendnae zhylljo dlja pratsawnіkow AES.

Belaruskuju budowlju №1 ad rajcentra addzaljae 20 kіlametraw. Daroga bjazhyc mіma staryx xutarow, jak raptam daljoka naperadze wstajuc tytanіqnyja sіluety. Dzve vyparnymі gradzіrnі, vyshynja jakіx dasjagae 167 metraw, prykmetnyja navat z televyshkі w Vіljnі. Troxі dalej - dzasjatkі pad'jomnyx kranaw, kupal pershaga energabloka ...

Sjonnja na BelAES pratsue kalja 4900 budawnіkow - 24 belaruskіja arganіzatsyі і 10 rasіjskіx. 75% rabot vykonvajuc nashy spetsyjalіsty. Mantazh jadzernaj wstanowkі daverylі rasejtsam, jakіja majuc takі vopyt.

Belarusj vybrala typavoj rasіjskі praekt atamnaj stantsyі novaga pakalennja AES-2006, u jakіm vykarystowvaec sa vada-vadzany energietyqny reaktar ​​VVER-1200. Takіja reaktary, pa dadzenyx raspratsownіkaw, spaluqajuc u sabe mnostva sіstem aktywnaj і pasіwnaj bjaspekі і tsalkam adpavjadajuc postfukusіmskіm patrabavannjam MAGATE. Paslja sumnavjadomaga іntsydentu z pershym korpusam reaktara, jakі w xodze peramjasqennja z adnago lazhamenty na іnshy cі to wpaw, cі to «datknuwsja z zemljoj», vyrab vyrashana bylo zamjanіc. Novy korpus, vyrableny na zavodze «Atommash» u Valgadonsku, prybyw na BelAES w kantsy snezhnja mіnulaga goda і 1 krasavіka byw ustaljavany w praektnae stanovіsqa.

Praceduru wstanowkі korpusa reaktara na AES nazyvajuc juvelіrnaj pratsaj. Dlja getaj aperatsyі byw zadzejnіqany kran Lіebherr gruzapadymaljnascu 1350 ton. Korpus peramjascіlі na transpartny partal і zatym praz shljuz pa rejkax wkacіlі w centraljny zala. Dalej pry dapamoze paljarnaga krana nadalі vertykaljnae stanovіsqa і wstaljavalі na apornaja koljtsa w shaxtu reaktara.

Akramja korpusa reaktara, na svaіx shtatnyx mestsax uzho znaxodzac sa qatyry paragieneratara, kampensatar cіsku, gіdroemkostі sіstemy avaryjnaga axladzhennja і іnshae abstaljavanne. Blіzhejshaja zadaqa - paqac zvarku galownaga tsyrkuljatsyjnaga trubapravoda.

- Geta adno z kljuqavyx padzej. Kalі paqnem zvarku w trawnі, to zmozham vyjscі na zagruzku palіva w reaktar ​​w paqatku 2019 goda. Takіm qynam, uvod u ekspluatatsyju pershaga energabloka qakaem da kantsa 2019 goda, - raspavjow zhurnalіstam galowny іnzhyner BelAES Anatolj Bondar.

Jasqe w zhnіwnі mіnulaga goda nad budynkam reaktara pershaga energabloka zmantavalі magutny zhalezabetonny kupal - tak zvanuju «cubecejku». Geta adzіn z elementaw unutranaga pajasy abarony. Zneshnjaja «tjubetiejka» lezhyc le padnozhzha energabloka і qakae svajgo qasu.

- Veragodnasc avaryjnaj sіtuatsyі nіkqemna malaja. Tym ne mensh prynjaty besprecedentnyja mery bjaspekі. Napryklad, uzhytyja dzve axownyja abalonkі reaktara: unutranaja і zneshnjaja, - tlumaqyc galowny іnzhyner. - Pry gіpatetyqnaj avaryі asnownuju nagruzku bjare na sebe wnutranaja abalonka z napruzhanaga zhalezabetonu. Jae tawsqynja - 1,8 metra, dyjametr - 44 metra, vyshynja - pad 70 metraw. Dapawnjae sіstemu pastka rasplavu aktywnaj zony z axvjarnym materyjalam, jakaja znaxodzіc sa pad dnom korpusa reaktara. Geta toljkі padstraxowka. Cjazhka navat nazvac pryqynu, jakaja mozha pryvescі da spratsowvannja pastkі. Use razlіkі pakazvajuc, shto tawsqynja korpusa reaktara dastatkovaja, kab vykljuqyc uceqku radyjatsyі pry ljuboj avaryі, navat zapraektnaj. І geta toljkі adna z qatyrox sіstem bjaspekі AES - lakalіzue.

Vonkavaja abalonka reaktara pavіnna abaranіc ad ljubyx zneshnіx uzdzejannjaw. Ad padzennja samaljota, napryklad.

- Karespandenty qasta pytajuc sa, na padzenne jakoga samaljota razlіqana giermooboloqka. Pa praekce - 5,7 tony, geta lіqyc sa nevjalіkі samaljot. Ale z ulіkam prynjacca іnshyx mer (my stvaraem zakryty pavetrany kalіdor, akramja tago, ne zabyvajce, shto w nas josc SPA) my zvodzіm veragodnasc padzennja qago-nebudz da 10 u mіnus 7-j stupenі, - udakladnіw Anatolj Bondar.

U mashynnaj zale pershaga energabloka asnownae abstaljavanne taksama na svaіx shtatnyx mestsax. U seredzіne sakavіka tut wstaljavalі samy cazhkі element - statar gieneratara vagoj 440 ton, asnownaja funktsyja jakoga - peratvarac mexanіqnuju energіju kruqennja turbіny w elektryqnuju. Zaraz іdze vyverka stanovіsqa getaga і іnshyx agregataw.

- Sumarnaja masa rotara - 520 ton, dawzhynja - 70 metraw, xutkasc kruqennja - 3000 abarotaw u xvіlіnu. І pry getym vosevaj zrux pry pratsy dapuskaec sa wsjago da 1,2 mіlіmetra. Pry adxіlennі na 0,8 mіlіmetra spratsue sіgnalіzatsyja, a pry adxіlennі na 1,2 mіlіmetra turbіna adkljuqyc sa. Toljkі wjavіce, jakoe geta bujnagabarytnae abstaljavanne і jakoe znaqenne majuc dzesjatyja dolі mіlіmetra, - adznaqae supratsownіk turbіnnaga zaly.

Raboty pa budawnіctve drugoga energabloka і jago mashynnaj zaly іduc pa plane, ale pakulj daljokіja ad zavjarshennja. Jak stala vedoma wqora, gety blok ukomplektujut korpusam reaktara, jakі pershapaqatkova pryznaqaw sa dlja Baltyjskaj AES u Kalіnіngradskaj voblascі, dze stantsyja buduec sa pa analagіqnym praekce. Takaja damowlenasc z rasіjskіm bokam.

Jasqe adzіn punkt ekskursіjnaj pragramy - kamplektnae razmerkavaljnaja prylada 330 kV - mestsa, adkulj svezhaja «atamnaja» elektraenergіja budze wlіvac sa w energasіstemu kraіny. Besperabojnuju vydaqu magutnascі AES zabjaspeqac sem vysakavoljtnyx lіnіj, jakіja adyxodzac ad stantsyі.

Negledzaqy na ​​toe, shto belaruskaja energasіstema razmjasqae razvіtymі elektryqnymі setkamі, vydaqa magutnascі buduqaj AES spazhywtsam wjawljae saboj kompleks veljmі skladanyx zadaq. Plan pradugledzhvae budawnіctva novyx pavetranyx lіnіj elektraperadaqy 330 kV pracaglascu boljsh za 1000 kіlametraw і rekanstruktsyju kalja 700 kіlametraw dzejuqyx lіnіj 110-330 kV. Taksama praekt ukljuqae w sebe rekanstruktsyju qatyrox padstantsyj 330 kV і budawnіctva novaj padstantsyі 330 kV «Pastavy».

- Xto budze kіravac pratsaj reaktaraw? - spytalі zhurnalіsty. - Bo w Belarusі nema spetsyjalіstaw z takіm dosvedam.

- Menavіta tamu na samyja adkaznyja pasady my zaprasіlі vysakaklasnyx spetsyjalіstaw z Rasіі і Ukraіny, jakіja majuc dosved pratsy na AES, - boljsh jak 70 qalavek. Shqyt kіravannja pershym energablokam tsalkam ukamplektavany. Zaraz spetsyjalіsty praxodzac dadatkovuju padryxtowku w nashym vuqebna-trenіrovaqnym centry, - raspavjow Anatolj Bondar.

Sa studzenja 2016 goda persanal BelAES zajmaec sa na pownamashtabnym trenazhory - geta dakladnaja kopіja sqyta kіravannja energablokam, dze mozhna adpratsavac ljubuju neshtatnuju sіtuatsyju.

Praz 2,5-3 gady getyja ljudzі buduc kіravac saprawdnym reaktaram

- Matematyqnaja madelj pradugledzhvae kalja 300 bazavyx і 1000 dapamozhnyx scenaryjaw adxіlennі ad narmaljnaj pratsy. Na trenazhory mozhna prajgrac ljuboe razvіcco padzej, - kazha Uladzіmіr Goryn, namesnіk galownaga іnzhynera pa padryxtowtsy persanalu BelAES. - My atrymlіvaem іnfarmatsyju z dzejuqyx stantsyj і mozham adpratsavac quzhy dosved.

- A mozha adbyc sa neshta zvysh zakladzenyx u pragrame scenaryjaw? - praguqala pytanne.

- Sama awtamatyka energabloka wladkovanaja takіm qynam, shto kalі nepaladkі nemagqyma lіkvіdavac pa praektnaj sxieme, to blok spynjaec sa і glushyc sa. І kalі, napryklad, persanal zreagavaw ne w qas, taksama spratsue avaryjnaja abarona і blok budze spyneny.

- Aperatary praxodzac nejkae psіxalagіqnyja absledavanne?

- Vedoma, u nas pry vuqebna-trenіrovaqnym centry josc labaratoryja psіxafіzіlagіqnaga zabespjaqennja. U pracese raboty nazіraem za persanalam z punktu gledzhannja sumjasqaljnascі w pratsy, kamunіkatsyі, stresawstojlіvascі.

- A elektronіka pradugledzhvae abaronu ad qalaveqaga faktaru? Kalі, dapuscіm, qalavek sydze z rozumu і pavjadze sebe neadekvatna? - dapytvalіsja zhurnalіsty.

- Ljuboe nesanktsyjanavanae dzejanne pryvodzіc da spratsowvannja abarony і prypynku bloka.

Pershy energablok Belaruskaj AES planuec sa wvescі w ekspluatatsyju w kantsy 2019 goda, drugі - u 2020-m. Sumarnaja magutnasc stantsyі skladze 2400 MVt, shto zabjaspeqyc prykladna 30% patreby kraіny w elektraenergіі.

// Awtar: Mіkalaj Gradzushka. Fota: Maksіm Tarnalіckіj


s13.ru